Met diep respect en weemoed nemen wij afscheid van emeritus Professor Jean-Jacques Martin. Een monument in de Belgische en internationale neurologie, een gepassioneerd neuropatholoog, en bovenal een mentor die generaties artsen en onderzoekers heeft gevormd. Hij overleed, zoals hij leefde: lucide, waardig en omringd door de wetenschap en de liefde die zijn leven tekenden.
De carrière van Professor Martin was onlosmakelijk verbonden met de opgang van de neurologische wetenschappen in Antwerpen. Zijn loopbaan begon in 1959 in de Born Bunge-kliniek onder Dr. Ludo van Bogaert. In 1979 leidde hij de verhuizing van de afdeling neurologie naar het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA).
Als diensthoofd transformeerde hij de klinische afdeling snel tot een tertiair referentiecentrum voor neuromusculaire aandoeningen, bewegingsstoornissen en dementie. Tegelijkertijd zorgde hij voor een belangrijke groei van de onderzoeksgroepen binnen het Instituut Born-Bunge. Voor velen van ons was hij niet alleen een leider, maar het ultieme rolmodel als clinicus: hij wekte onze interesse in de neurowetenschappen en bood onvoorwaardelijke steun aan onderzoekers in de neurogenetica en neuropathologie.
Jean-Jacques Martin in 1995
Jean-Jacques Martin belichaamde het concept van plichtsbesef. Jarenlang vertrok hij bij het ochtendgloren om als eerste op de afdeling neurologie te zijn en werkte hij, na het avondnieuws, thuis door aan zijn publicaties tot diep in de nacht. Zijn doel was altijd het veiligstellen van kredieten voor zijn medewerkers en het waarborgen van de toekomst van het labo.
Zelfs na zijn emeritaat, ruim twintig jaar geleden, was van stoppen geen sprake. Hij bleef als onbezoldigd consulent diagnoses stellen en jonge artsen opleiden. Tot op 84-jarige leeftijd was hij nog drie dagen per week in zijn geliefde laboratorium te vinden. Het principe van 'levenslang leren' was voor hem geen holle frase, maar een dagelijkse realiteit.
In de latere jaren van zijn leven werd Professor Martin in het labo steevast vergezeld door zijn echtgenote, Liliane Sneessens. Zij vergezelde hem in de namiddagen, een stille getuige van een partnerschap dat al sinds 1959 bestond. Hun band was, zeker in de laatste fase, van een ontroerende intensiteit.
Jean-Jacques Martin in 2017
Toen hij geconfronteerd werd met een onbehandelbare en progressieve ziekte van Parkinson, nam Professor Martin een besluit dat getuigt van zijn grote moed en intellectuele eerlijkheid. Hij wilde de regie over zijn levenseinde behouden en zijn echtgenote het beeld van verdere cognitieve achteruitgang besparen. Zijn laatste wens was kenmerkend voor de man die zijn leven aan de wetenschap wijdde.
Jean-Jacques Martin in 2020
Op 12 november 2025 is hij, zoals hij wenste, rustig heengegaan in de armen van zijn geliefde echtgenote. In zijn laatste woorden sprak hij zijn dank uit voor de bescherming en vriendschap die hij van zijn medewerkers mocht ontvangen, een teken van zijn vertrouwen in de toekomst van de dienst die hij grootmaakte.
Wij verliezen een groot wetenschapper en een nobel mens. Zijn microscoop staat nu stil, maar zijn inzicht en nalatenschap leven voort in ieder van ons die het voorrecht had met hem te werken.
